Informatie over de gemeente Zwartewaterland
Aantal inwoners: 21990
Oppervlak: 87.91 km²
Netnummer: 038
Cultuur:
De gemeente Zwartewaterland kent een actief cultureel leven, met een grote diversiteit aan culturele organisaties.
De gemeente stimuleert organisaties en instellingen om structureel en incidenteel culturele activiteiten in Zwartewaterland te organiseren.
Culturele activiteiten en evenementen
Stichting Culturele Activiteiten Bibliotheek Hasselt (SCAB)
SCAB Hasselt wil het aanbod van culturele activiteiten in Hasselt verbreden en vergroten. SCAB wil een platform zijn met aandacht voor verschillende meningen en culturen en een ontmoetingsplaats voor mensen met verschillende achtergronden. Een mooi voorbeeld is het kunstproject Dicht op Hasselt, dat ter ere van 750 jaar Hasselt door SCAB werd geïnitieerd. SCAB organiseert jaarlijks ca. 30 activiteiten, zoals exposities, lezingen, films, eten anders, culturele excursies, literaire avonden, concerten, een leeskring, cursussen en workshops. Zie voor meer informatie de activiteitenagenda.
Stichting Culturele Evenementen Genemuiden (SCEG)
SCEG werd in 1984 werd onder de naam ‘Cursussen voor Volwassen’ opgericht, met als doel om cursussen en workshops aan te bieden in Genemuiden. Sinds 2001 is de naam veranderd in SCEG en vanaf die tijd wordt er ook meer aandacht besteed aan cultuur. Daarnaast wordt er voor Vuur & Vlam actief samengewerkt met SAKZ en SCAB. Samen organiseren ze de jaarlijkse culturele dag Ons kent Ons in de drie kernen van Zwartewaterland. Ook organiseert SCEG sinds 2005 het plaatselijke culturele festival Genemusiment.
Stichting Activiteiten Kulturhus Zwartsluis (SAKZ)
SAKZ organiseert regelmatig evenementen in en om het Kulturhus in Zwartsluis. U kunt hierbij denken aan lezingen, cursussen of exposities, maar ook muzikale optredens. In samenwerking met de zusterstichtingen uit de twee andere kernen van Zwartewaterland (Genemuiden en Hasselt) wordt het evenement "Ons kent ons" georganiseerd.
Stichting Zwartsluis met Verve
De stichting organiseert Zwartsluis met Verve sinds 1999. de in Zwartsluis. De organisatie van het evenement wil amateurschilders, ambachtslieden en kunstenaars de gelegenheid bieden om elkaar te treffen en hun producten te presenteren aan een breed publiek. Daarnaast kunnen bezoekers via exposities en workshops kennis maken met diverse uitingen van kunst. Dit alles in de inspirerende en pittoreske omgeving van de Zwartsluizer binnenstad.
Stichting Man en Muis
Man en Muis organiseert verschillende culturele evenementen in Zwartewaterland. In Zwartsluis neemt Man en Muis eens in de twee jaar het initiatief voor het straattheaterfestival Doake. In het historische centrum van Hasselt organiseert de stichting om het jaar rond kerst het nostalgische W.G. van de Hulstfestival.
Cultuurhistorie en cultureel erfgoed
Stichting Promotie Hanzestad Hasselt
De SPHH is in het leven geroepen om de samenwerking tussen de verschillende organisaties in Hasselt op cultureel, historisch en toeristisch gebied te bevorderen. Daarbij staat de onderlinge afstemming van activiteiten en de uitwisseling van kennis en ervaring voorop. De SPHH presenteert zich als denktank voor culturele evenementen in Hasselt zoals het Full Colour Festival, Hassailt en het W.G. van de Hulstfestival. Daarnaast organiseert de stichting ook zelf activiteiten, zoals de jaarlijkse Open Monumentendag en bepaalt ze de agenda van de Stadsomroeper en de Beiaardier. Als belangenbehartiger van de VVV Hasselt vervult de SPHH een belangrijke toeristische rol.
Historische Vereniging Hasselt
De Historische Vereniging Hasselt stelt zich ten doel het bevorderen van de kennis en de belangstelling voor de geschiedenis van Hasselt en omgeving, het bevorderen van het waardebesef van het historisch-culturele erfgoed, het behouden en behoeden van het historisch karakter van de Hanzestad en van de oude stadskern in het bijzonder. Diverse werkgroepen houden zich bezig met o.a. archiefonderzoek, genealogie, archeologie, het lokale dialect en het archiveren van historische foto’s. De gegevens publiceert men in het periodieke tijdschrift de Hasselt Historiael.
Historische Vereniging Zwartsluis
De Historische Vereniging Zwartsluis is een levende vereniging die probeert op allerlei manieren het verleden in Zwartsluis in ere te houden, waar mogelijk te verbeteren en anderen te interesseren voor de schoonheid van deze kleine vestingstad. Naast het uitvoeren van historisch onderzoek heeft de vereniging ook het beheer over het zeer omvangrijke fotoarchief van Voerman. Vier keer per jaar verschijnt het tijdschrift over de lokale historie.
Musea:
In de gemeente Zwartewaterland bevinden zich een aantal bijzondere musea en industriële monumenten.
Het Stoomgemaal aan de Kamperzeedijk beschikt bijvoorbeeld over de oudste horizontale stoommachine van Nederland. In het centrum voor natuur en ambacht Schoonewelle in Zwartsluis is één van de grootste verzamelingen sierklompen te vinden. En het Oude Stadhuis in Hasselt biedt onderdak aan een unieke collectie antieke vuurwapens.
Het beleid van de gemeente is er op gericht om dit cultureel erfgoed te behouden voor toekomstige generaties. De gemeente wil goed beheer van de musea en hun collecties stimuleren en hoopt het museumbezoek te bevorderen. Daarom is samen met de erfgoedinstellingen de nota "Musea Zwartewaterland: een toekomstvisie met oog voor het verleden (2008-12)" ontwikkeld.
De volgende musea en industriële monumenten in Zwartsluis, Hasselt en Genemuiden zijn in de nota opgenomen:
Schoonwelle, centrum voor natuur en ambacht - Zwartsluis
Het centrum voor natuur en ambacht Schoonewelle is sinds 1958 gevestigd in Zwartsluis. Sinds enige jaren is Schoonewelle een erkend museum. De natuurcollectie van preparateur Roelof Schoonewelle vormt de basis van het museum.
De verzameling opgezette dieren geeft een uniek beeld van de fauna in Noordwest Overijssel. Er is een permanente expositie over de scheepsbouw ingericht met werk van de kunstenaar Frederick Weijs.
Gereconstrueerde interieurs van een klompenmakerij en borstelmakerij, leggen het verband tussen natuur en ambacht. Naast toeristische informatie bij de VVV, kan men in Schoonewelle ook een museumwinkel en een gezellige koffiecorner vinden.
Het museum organiseert regelmatig wisselexposities en culturele activiteiten. Het museum doet ook dienst als trouwlocatie.
Bezoekersadres:
Museumlaan 2
8064 XN Zwartsluis
Website: www.schoonewelle.nl
Oude Stadhuis - Hasselt
Het Oude Stadhuis is een fraai laatgotisch gebouw uit de zestiende eeuw. Het pand is gevestigd op de markt van Hasselt en is ingericht als centrum voor toerisme, cultuur en historie. Naast de plaatselijke VVV, heeft ook de Historische Vereniging Hasselt hier haar onderkomen.
Een verzameling historische voorwerpen geeft een beeld van de geschiedenis van de oude vestingstad Hasselt. Indrukwekkend is de collectie oude wapens, met onder meer een unieke verzameling vroege vuurwapens, de zogenaamde haakbussen.
In de sfeervolle raadzaal op de bovenverdieping lijkt het alsof de tijd heeft stil gestaan. In deze ruimte kan men een aantal schilderijen en raadhuisborden uit de 17de eeuw bewonderen. In het Oude Stadhuis worden regelmatig lezingen, exposities en kamerconcerten georganiseerd. Daarnaast is het pand in trek als romantische trouwlocatie.
Bezoekersadres:
Markt 1
8061 GG Hasselt
Website: http://www.sphh.nl/oudestadhuis
Molen De Zwaluw - Hasselt
Korenmolen ‘De Zwaluw’ staat aan de kop van de Stenendijk, een voor Nederland unieke stenen waterkering. Volgens archiefbronnen bevond zich al sinds de 16e eeuw een molen op deze locatie. De huidige molen werd gebouwd in 1867 en heeft tot 1955 als korenmolen dienst gedaan.
In 1996 kwam de molen in handen van de Stichting tot Behoud van de Korenmolen ‘De Zwaluw’, die de restauratie van de molen voor haar rekening neemt. Het oorspronkelijke interieur is de afgelopen jaren zoveel mogelijk hersteld. De molen is te bezoeken als de blauwe wimpel uithangt.
Binnen en buiten zijn er allerlei attributen te zien, die met het molenaarsvak te maken hebben. Sinds enige jaren is de molen ook een trouwlocatie.
Bezoekersadres:
Stenendijk 7
8061 HP Hasselt
Website: www.sphh.nl/molendezwaluw
De Kalkovens - Hasselt
De kalkbranderijen behoren tot de oudste industriële bedrijfstak in Hasselt. Al in de middeleeuwen kende men kalkbranderijen. Tijdens het productieproces worden schelpen omgevormd tot metselkalk. Om de ovens te stoken was veel turf nodig. Daarom zijn de kalkbranderijen altijd bij de turfafgraving te vinden.
Het huidige complex was, tot de sluiting in 1990, de laatste nog in productie zijnde kalkbranderij in West-Europa. In de jaren negentig werden de ovens gerestaureerd en werd er een leshuis aan toegevoegd.
In het leshuis zijn de nog de originele gebruiksvoorwerpen en machines te zien. Tevens is hier een bezoekerscentrum ondergebracht, waar men een videopresentatie over het productieproces van schelpkalk kan bekijken. De Kalkovens zijn open voor bezoek in juli en augustus. Bezichtiging op afspraak.
Bezoekersadres:
Kalkovenwegje 3
8061 CZ Hasselt
Website: www.sphh.nl/kalkovens
Tapijtmuseum - Genemuiden
Genemuiden is de tapijtstad van Nederland, dus het Tapijtmuseum is hier zeker op z’n plaats. In het Tapijtmuseum staat de ontwikkeling van biezenmat tot kamerbreed tapijt centraal. Er is een fraaie collectie oude weefgetouwen en tapijtmachines.
Demonstraties van oude technieken als mattenvlechten en weven brengen de geschiedenis levend in beeld. De demonstraties worden verzorgd door vrijwilligers die in het verleden in de tapijtindustrie werkzaam zijn geweest.
Bezoekersadres:
Klaas Bennikstraat 2a
8281 ZV Genemuiden
Website: www.tapijtmuseum.nl
Stoomgemaal Mastenbroek (d'Olde Mesiene) - Genemuiden
Het Stoomgemaal is een uniek industrieel monument uit 1856. Het is door de Rijksdienst voor Monumentenzorg opgenomen in de Top 100 van Nederlandse UNESCO-monumenten.
Meer dan een eeuw heeft het gemaal de waterstand in de polder Mastenbroek op peil gehouden. Tijdens de stoomdagen kunt u de indrukwekkende stoommachine in werking zien.
Na een grondige restauratie werd het gemaal in 1984 voor het publiek toegankelijk. In 1999 is het bezoekerscentrum geopend. Hier kunt u een permanente expositie en videopresentatie bekijken over de waterstaatkundige geschiedenis van Mastenbroek. Voor meer informatie over de historie van het stoomgemaal klik hier >>>
Bezoekersadres:
Kamperzeedijk 5
8281 PA Genemuiden
Website: www.stoomgemaal.nl
Oudheidkamer - Genemuiden
Wie meer wil weten over de geschiedenis van Genemuiden kan een bezoekje brengen aan de Oudheidkamer. Een aantal historische stijlkamers, waaronder een authentiek winkeltje en een timmerwerkplaats, voeren u terug naar het verleden.
De vaste collectie bestaat onder meer uit klederdrachten, archeologische vondsten en curiosa. Regelmatig worden er wisselexposities georganiseerd. Ook voor informatie over historie, genealogie en het plaatselijke dialect kunt u aankloppen bij de Oudheidkamer.
Meer informatie kunt u vinden op de website van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden.
Bezoekersadres:
Hoek 27
8281 AW Genemuiden
Website: www.oudgenemuiden.nl
Evenementen:
IJsseldeltadag
Een groot deel van de gemeente Zwartewaterland ligt in het Nationaal Landschap IJsseldelta. Het gebied bestaat onder meer uit de polder Mastenbroek, het rivierenland van IJssel en Zwartewater en de stads- en dorpskernen van Hasselt, Genemuiden en Zwartsluis.
Om inwoners en bezoekers bekend te maken met de IJsseldelta organiseert men jaarlijks de IJsseldeltadag. Op deze dag zijn er allerlei activiteiten in het IJsseldeltagebied; van kanoën tot wandelen en van exposities tot excursies.
Locatie
Polder Mastenbroek
Organisatie
Nationaal Landschap IJsseldelta
Website
Website IJsseldelta
Sport:
Sportbeleid
Het sporten en bewegen staat volop in de belangstelling Ook in Zwartewaterland wordt er veel gesport, zowel door jeugd als door volwassenen. Sport en bewegen is om meerdere redenen belangrijk. Sport is een goed wapen in het tegengaan van overgewicht en komt daarmee de gezondheid ten goede. Daarnaast heeft het sporten een sociale functie en levert het een positieve bijdrage aan de invulling van de vrije tijd.
Wat sporten betreft doet Zwartewaterland het goed. Er wordt volop gesport en er zijn diverse sportvoorzieningen. Toch valt er nog veel te verbeteren. De gemeente Zwartewaterland wil samen met de sportverenigingen nog meer Zwartewaterlanders in beweging of aan het sporten brengen. Voor de periode 2009-2012 staan de volgende thema’s centraal:
- Investeren in goede sportaccommodaties voor Zwartewaterland
- Een helder en eenduidig subsidiebeleid
- Investeren in breedtesport
De gemeente Zwartewaterland heeft haar sportbeleid vastgelegd in de sportnota Zwartewaterland 2009 - 2012
Sportaccommodaties
De gemeente wil sport nog meer aandacht geven. Om goed te kunnen sporten is het belangrijk dat er goede voorzieningen zijn. De gemeente Zwartewaterland beschikt in de breedte over voldoende sportvoorzieningen. Sportverenigingen, scholen, recreanten en andere groepen maken veelvuldig gebruik van de sportaccommodaties. De accommodaties zijn goed verspreid over de diverse kernen.
Zowel Hasselt als Genemuiden beschikken over een sporthal; in Zwartsluis zijn een sportzaal en een gymzaal aanwezig; in Kamperzeedijk is een sportzaal; elke kern heeft een voetbal- en tennisaccommodatie; en er zijn twee maneges, waarvan één in Hasselt en één in Genemuiden. Tot slot zijn er nog een aantal commerciële aanbieders, met name fitnesscentra, actief in de gemeente.
Investeren in goede sportaccommodaties is één van de centrale thema’s in het sportaccommodatiebeleid. De subsidiemogelijkheden kunt nalezen in de verordening investeringssubsidie sportaccommodaties Zwartewaterland.
De beleidsambities haken hierop in:
- Veilige en kwalitatief goede sportvoorzieningen
- Evenwicht vraag en aanbod van binnensportmogelijkheden
- Goede bereikbaarheid en spreiding
- Optimaal gebruik van sportaccommodaties door multifunctionaliteit
In de gemeentegids staat een overzicht van de sportaccommodaties in Zwartewaterland.
Sportsubsidies
Voor het bevorderen van een actieve sportbeoefening in Zwartewaterland is het belangrijk dat er een goede subsidieregelgeving is. De subsidieverordening sport regelt het bevorderen van het sporten in clubverband door inwoners van de gemeente Zwartewaterland.
Voor een sportverenigingen zijn er de volgende subsidiemogelijkheden:
1. Structurele subsidies
- basissubsidie;
- een bedrag per jeugdlid;
- een bedrag per seniorlid;
- een bedrag per gehandicapt lid.
2. Projectsubsidies voor verbetering van kadervorming
- verbetering van sporttechnisch kader;
- verbetering van bestuurskader.
3. Projectsubsidies voor ondersteuning van sportieve activiteiten en evenementen
Daarnaast is er een regeling investeringssubsidie voor sportaccommodaties. In de verordening worden criteria benoemd die het voor sportverenigingen mogelijk maken om subsidies te ontvangen voor investeringskosten in sportaccommodaties.
Sportstimulering
Sportstimulering is erop gericht om mensen meer aan het sporten en bewegen te krijgen. Door het inzetten van verschillende beleidsinstrumenten kan dat tot stand worden gebracht. Gezien het belang van sport willen we de komende jaren meer investeren, samen met verschillende sportgerelateerde organisaties.
Er zijn al enkele concrete plannen om te investeren in sportstimulering bij de jeugd zoals een sportkennismakingsprogramma ‘Kies je Sport’. We willen proberen om dit structureel in te zetten binnen het sportstimuleringsbeleid. Daarnaast willen we investeren in samenwerking tussen scholen en sportverenigingen en in samenspraak met het onderwijs naar een oplossing zoeken hoe we investeren in kwalitatief goed bewegingsonderwijs.
Naast de doelgroep jongeren willen wij ons sportstimuleringsbeleid ook meer richten op ouderen maar ook op mensen met een beperking en/of chronisch zieken. Met sportverenigingen- en instellingen willen we bespreken hoe we hieraan vorm kunnen geven.
Er zijn op dit moment diverse landelijke initiatieven en sportstimuleringsmaatregelen die als doel hebben om verschillende doelgroepen meer te laten sporten en bewegen:
1) Campagne 30 minuten bewegen
Deze casmpagne maakt mensen bewust van het bestaan van de beweegnorm en brengt hen op het idee om daar iets mee te gaan doen. Het accent ligt vooral op inactieve en semi-actieve doelgroepen.
De campagne is gelanceerd in opdracht van het ministerie van VWS en duurt tot en met 2010. In januari 2008 heeft de gemeente de campagne 30 minuten bewegen actief ondersteund.
2) BOS-impuls
Dit is een tijdelijke stimuleringsregel van het ministerie van VWS. BOS staat voor Buurt, Onderwijs en Sport. Met de BOS-impuls worden achterstanden van jongeren van 4 tot 19 jaar aangepakt. De gemeente Zwartewaterland zet de BOS-impuls in op knelpunten als overgewicht, bewegingsarmoede en psychosociale problemen.
In het projectplan BOS-impuls ‘Fit met verstand in Zwartewaterland’ heeft de gemeente haar doelstellingen beschreven:
- inwoners bewuster maken van het belang van gezond eten, sporten en bewegen;
- ervoor zorgen dat het aantal te dikke kinderen niet toeneemt;
- meer kinderen en jongeren enthousiast maken voor sport en bewegen.
3) Combinatiefuncties
Met de regeling Impuls brede scholen, sport en cultuur, wil het kabinet van 2008 tot 2012 maar liefst 2500 combinatiefuncties op (brede) scholen, bij sportverenigingen en in de cultuursector realiseren. De gemeente Zwartewaterland komt vanaf 2010 in aanmerking voor het realiseren van de combinatiefuncties. De gemeente zal in 2009 onderzoeken of de combinatiefuncties geïmplementeerd kunnen worden in Zwartewaterland.
Politiek:
Burgemeester (sollicitatieprocedure)
Tijdelijke portefeuilleverdeling:
Wethouder W.I. Meijer (wnd. burgemeester, eerste loco-burgemeester):
Communicatie
Openbare Orde en Veiligheid
Economische Zaken
Juridische zaken
Algemene Zaken
Organisatie
Intergemeentelijke samenwerking
Ruimte
Wonen
Projecten: Centrumplan Genemuiden, Agnietencollege.
Wethouder D. Visserman (tweede loco-burgemeester):
Financiën (incl. verzekeringen)
Digitale Dienstverlening
Recreatie en Toerisme
Grond- en pachtzaken
Openbare Werken
Handhaving
Gebiedsontwikkeling
Projecten: Centrumplan Zwartsluis.
Wethouder L. Boshove (derde loco-burgemeester):
Zorg
Welzijn
Onderwijs
Sport
Cultuur
Werk en Inkomen
Verkeer
Vergunningverlening
Milieu
Projecten: Centrumplan Hasselt.
Overig:
Historie van Zwartewaterland
Het gebied van de huidige gemeente Zwartewaterland kent een lange, gevarieerde en soms roerige geschiedenis. De rivier het Zwartewater is daarbij vaak de constante en beslissende factor in ontstaan en ontwikkeling.
De kernen Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis hebben elk hun eigen historische kring. De historische verenigingen zetten zich in voor het onderzoeken, publiceren en presenteren van de plaatselijke geschiedenis en gebruiken. De gemeente ondersteunt de historische verenigingen om deze rol te vervullen.
